سهام شناور آزاد چيست؟


مطالعه رابطه بین سهام شناور آزاد با ایجاد حباب قیمتی در شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران

با استفاده از پرداخت اینترنتی بسیار سریع و ساده می توانید اصل این مقاله را که دارای 9 صفحه است به صورت فایل PDF در اختیار داشته باشید.

مشخصات نویسندگان مقاله مطالعه رابطه بین سهام شناور آزاد با ایجاد حباب قیمتی در شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران

چکیده مقاله :

هدف اصلی این پژوهش بررسی رابطه بین درصد سهام شناور آزاد و ایجاد حباب قیمتی می باشد. در این تحقیق سهام شناور آزاد به عنوان متغیر مستقل و حباب قیمتی به عنوان متغیر وابسته می باشد. روش نمونه‌گیری در تحقیق حاضر به صورت حذفی سیستماتیک می باشد. جامعه آماری این تحقیق شرکت های پذیرفته شده بورس اوراق بهادار تهران در بازه زمانی ١٣٨٦تا ١٣٨٩ است که با توجه به آن حجم نمونه برابر 77 شرکت تعیین شد. (از آنجا که در این پژوهش برای اندازه‌گیری متغیرهای مربوط به متغیرهای شناور آزاد و حباب قیمتی شرکت‌های اصلی از مدارک، مستندات، گزارش ها و صورتهای مالی موجود در بورس اوراق بهادار تهران استفاده شده است، بنابراین بورس اوراق بهادار تهران به عنوان قلمرو مکانی تعیین گردیده است. قلمرو زمانی این پژوهش نیز از ابتدای سال ١٣٨٦ تا انتهای سال 1389می‌باشد. این تحقیق از نظر هدف از نوع تحقیقات کاربردی و از حیث روش و ماهیت تحقیق از نوع تحقیقات همبستگی می‌باشد. داده‌های مربوط متغیر به وسیله نرم افزارهای بورس اوراق بهادار، جمع‌آوری گردید. بررسی داده‌های گردآوری شده با نرم افزار (spss) انجام پذیرفت. در این تحقیق از آمار توصیفی و استنباطی استفاده شده است و نتایج حاصل از آزمون فرضیه‌های تحقیق نشان می‌دهد که در شرکت‌های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران بین متغیر وابسته (حباب قیمتی) و متغیر مستقل (درصد سهام شناور) هیچگونه وابستگی ایجاد نشده است و میزان سهام شناور در وجود یا عدم حباب شرکت ها تاثیرگذار نبوده است. همچنین تعداد دفعات معامله و تعداد خریداران در شرکت‌های با حباب قیمتی و شرکت‌های بدون حباب تفاوت نداشته است.

کلیدواژه ها:

کد مقاله /لینک ثابت به این مقاله

کد یکتای اختصاصی (COI) این مقاله در پایگاه سیویلیکا FNCAM01_196 میباشد و برای لینک دهی به این مقاله می توانید از لینک زیر استفاده نمایید. این لینک همیشه ثابت است و به عنوان سند ثبت مقاله در مرجع سیویلیکا مورد استفاده قرار میگیرد:

نحوه استناد به مقاله :

در صورتی که می خواهید در اثر پژوهشی خود به این مقاله ارجاع دهید، به سادگی می توانید از عبارت زیر در بخش منابع و مراجع استفاده نمایید:

ملکی، عاطفه و خان محمدی، رویا،1392،مطالعه رابطه بین سهام شناور آزاد با ایجاد حباب قیمتی در شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران،اولین کنفرانس ملی حسابداری و مدیریت ،شیراز،https://civilica.com/doc/221311


در داخل متن نیز هر جا که به عبارت و یا دستاوردی از این مقاله اشاره شود پس از ذکر مطلب، در داخل پارانتز، مشخصات زیر نوشته می شود.
برای بار اول: ( 1392، ملکی، عاطفه؛ رویا خان محمدی )
برای بار دوم به بعد: ( 1392، ملکی؛ خان محمدی )
برای آشنایی کامل با نحوه مرجع نویسی لطفا بخش راهنمای سیویلیکا (مرجع دهی) را ملاحظه نمایید.

مراجع و منابع این مقاله :

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :

  • شورای عالی بورس. آیین نامه معاملات در شرکت بورس اوراق .
  • محمد مهدی بهکیشاقتصاد چیست؟، تهران: نشر نی، .1381 .
  • I3] محمد جمالی حسن جانی، بررسی رابطه بین میزان سهام .
  • سید نیما ولی نیا، ،بررسی ارتباط بین درصد سهام شناور .
  • حمیدرضا وکیلی فردو قدرت اله طالب نیاو مهرداد کیانی، بررسی .
  • امحمدرضا بابایی سمیرمی، جبابهای مشهور علم اقتصاد، روزنامه دنیای اقتصاد، .
  • .Neumann Robert 1 and Torbon Voetmann 2.Float Capitalization Index Weight .
  • .Froot, K.A 1 and Obstfe ld, M.2;Intrinsic bubbles;the case of .
  • . Hamilton James. D 1 and Whiteman Gharle . H.2, .
  • of Monetary Economics 16, pp. 353-373. 1985 .

مدیریت اطلاعات پژوهشی

اطلاعات استنادی این مقاله را به نرم افزارهای مدیریت اطلاعات علمی و استنادی ارسال نمایید و در تحقیقات خود از آن استفاده نمایید.

مقالات پیشنهادی مرتبط

مقالات فوق بر اساس داده کاوی مقالات مطالعه شده توسط پژوهشگران محاسبه شده است.

مقالات مرتبط جدید

مقالات فوق اخیرا در حوزه مرتبط با این مقاله به سیویلیکا افزوده شده اند.

طرح های پژوهشی مرتبط جدید

طرح های پژوهشی فوق اخیرا در حوزه مرتبط با این مقاله به سیویلیکا افزوده شده اند.

به اشتراک گذاری این صفحه

اطلاعات بیشتر درباره COI

COI مخفف عبارت CIVILICA Object Identifier به معنی شناسه سیویلیکا برای اسناد است. COI کدی است که مطابق محل انتشار، به مقالات کنفرانسها و ژورنالهای داخل کشور به هنگام نمایه سازی بر روی پایگاه استنادی سیویلیکا اختصاص می یابد.

کد COI به مفهوم کد ملی اسناد نمایه شده در سیویلیکا است و کدی یکتا و ثابت است و به همین دلیل همواره قابلیت استناد و پیگیری دارد.

راهنمای پژوهشگران و دانشجویان

راهنمای دبیرخانه کنفرانسها و مجلات

برخی از دانشگاههای عضو

برخی از سازمانهای عضو

سازمان انرژی اتمی ایران
سازمان ملی استاندارد
سازمان مدیریت صنعتی
اداره کل نظارت فنی و مهندسی قوه قضاییه
سازمان پژوهشهای علمی و صنعتی ایران
وزارت نیرو
مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی
لیست همه مراکز عضو

دفتر مرکزی انتشارات بوم سازه (سیویلیکا): تهران، بزرگراه جلال آل احمد، بین خیابان کارگر و بزرگراه چمران، کوچه پروانه، پلاک ۴، ساختمان چمران، طبقه ۴، واحد ۳۱

تمامی خدمات پایگاه سیویلیکا ، حسب مورد دارای مجوزهای لازم از مراجع مربوطه می باشند و فعالیت های این سایت تابع قوانین و مقررات جمهوری اسلامی ایران است

سهام شناور آزاد چیست؟

پارسینه: شناوری سهام یک شرکت پارامتر مهمی برای سرمایه‌گذاران است، زیرا نشان می‌دهد که چه میزان از سهام برای خرید و فروش توسط عموم سرمایه‌گذاران در دسترس است.

با توجه به اینکه در حال حاضر مباحث زیادی در بحث بورس ذهن سرمایه گذاران را درگیر خود کرده است امروز به یکی از مهم‌ترین آن‌ها یعنی سهام شناور آزاد پرداخته ایم.

سهام شناور آزاد بخشی از سهام یک شرکت است که دارندگان آن، آماده عرضه و فروش این نوع از سهام هستند و قصد ندارند با حفظ آن قسمت از سهام، در مدیریت شرکت مشارکت کنند و انتظار می‌رود، در آینده نزدیک، قابل معامله باشد.

علی عباسی کارشناس بازار سرمایه در گفتگو با خبرنگار بورس باشگاه خبرنگاران جوان در خصوص سهام شناور آزاد گفت: سهام‌های موجود در بازار دو دسته اند، نخست سهام راهبردی است که جزء سهام‌های مدیریتی به حساب می‌آیند و برای افرادی است که بیش از ۵ درصد از سهام یک شرکت را به خود اختصاص داده اند، اما سهام شناورآزاد دردست عامه‌ی مردم است که این نوع سهام متغیر است.

کارشناس بازار سرمایه افزود: دو مبحثی که در بخش سهام شناور مطرح می‌شود نخست وقتی که سهام شناور یک شرکت کم باشد در ریزش از امنیت بیش تری برخوردار است، اما در حقیقت اگر سهام شناور یک شرکت زیاد شود نشان قدرت نقدینگی آن شرکت است، اما در ادامه باید تاکید کرد که عمق معاملات آن شرکت نسبت به سایر شرکت‌های سرمایه گذار بیشتر است. در بازار‌های جهانی اگر سهام شناور یک شرکت از ۲۵ درصد کمتر باشد عملا آن را از بازار بورس بیرون می‌کنند.

او تصریح کرد: در کشور ما حداقل سهام شناور یک شرکت باید ۵ درصد باشد، اما بهترین حالت برای خرید سهام یک شرکت بهتر آن است که سهام شناور آن حداکثر ۲۵ درصد باشد که در روز‌های مثبت قابل خرید باشد و هم در روز‌های منفی که هیجان سهام داران برای فروش افزایش می‌یابد آسیب زیاد به بازار بورس نرساند

عباسی تاکید کرد: مدیریت صحیح در سهام شناور سبب افزایش ظرفیت بازار می‌شود به علت آنکه سهام داران زیادی را به حود جذب می‌کند.

در پایان سهام شناور آزاد چيست؟ سهام شناور آزاد چيست؟ باید گفت که ارتباط نزدیکی بین سهام شناور آزاد شرکت و حباب قیمتی وجود دارد. در حالت کلی، شرکت‌های با سرمایه پایین، پتانسیل بالایی برای رشد قیمتی در آینده دارند. ولی میزان ریسک این شرکت‌ها نیز بالا است. در واقع باید گفت که تغییرات سود در شرکت‌های با سرمایه کمتر، زیاد است. این فرایند برای شرکت‌های بزرگ‌تر برعکس است. یعنی پتانسیل کمتر و از طرفی ریسک کمتر. حالا در نظر بگیرید که هر سرمایه‌گذار باید با توجه به سطح ریسک‌پذیری خود این شرکت‌ها را انتخاب کند.

سهام شناور آزاد (Free Float) چیست؟

سهام شناور آزاد (Free Float) چیست؟ مفهومی بنام Free Float که به فارسی آنرا سهم شناور آزاد تعریف می کنیم، مقدار سهمی است که انتظار می رود درآینده نزدیک قابل معامله باشد. یعنی درصورت اخذ قیمت مناسب، آن را برای فروش ارائه می کنند.

مثلاً فرض کنید 80 درصد سهام شرکتی دراختیار شرکت ** است و هیچ وقت هم نخواهد آن سهام را بفروشد، پس این شرکت فقط 20 درصد سهام شناورآزاد دارد که قابل معامله است و جابجا می شود. برای محاسبه سهام شناورآزاد باید ترکیب سهامداران بررسی گردد و سهامداران راهبردی مشخص گردند.

(سهامدار راهبردی، سهامدارانی هستند که در کوتاه مدت قصد واگذاری سهام خود را نداشته و معمولاً می خواهند برای اعمال مدیریت خود این سهام را حفظ نمایند. )

با این فرض، درمحاسبه سهام شناورآزاد تعداد سهام متعلق به دارندگان سهام راهبردی از تعداد کل سهام موجود کسر می شود. دربسیاری از بورس های دنیا شرکت هایی که کمتر از 25 درصد سهام آنها، شناورآزاد باشد، از فهرست شرکت های بورسی حذف می شوند. بدلیل آنکه اگر مالکین شرکتی نمی خواهند حداقل 25 درصد سهام آنها بین مردم توزیع شود وعلاقه مندند سهام را برای خود نگه دارند دلیلی برای حضور آنها دربازار متشکل سرمایه وجود ندارد.

به عنوان مثال شرکتی را درنظر بگیرید که ترکیب سهامداران آن به شرح زیر است:

فرد الف (شخص حقیقی) 40%

فرد ب (شخص حقیقی) 20%

شرکت د (شخص حقوقی) 10%

سایر سهامداران (سهامداران جزء 1000 نفر) 30%

میزان سهام شناور آزاد این شرکت 30 درصد می باشد.

همچنین اگر سهمی نسبت سهام شناورآزاد بیشتری داشته باشد، امکان دستکاری قیمت آن کمتر می شود زیرا حجم منابعی که برای دستکاری آن لازم است، خیلی زیاد بوده و باید مثلاً 10 میلیارد تومان به بازار تزریق شود تا قیمت این سهام دستکاری شود. همچنین برای این سهام نمی توان شایعه درست کرد، مردم را گیج کرد و توهم ایجاد نمود که قیمت این سهم افزایش می یابد و بعد سهم را فروخت و از بازار بیرون آمد. اما شرکتی که کوچک است و سهم شناورآزاد آن کم می باشد، به سادگی دچار دستکاری قیمت می‏شود. لذا یک توصیه این است که اگر کسی از بازار چیزی نمی داند، به سمت شرکت های بزرگ با سهام شناورآزاد بالا برود.

سازمان بورس اوراق بهادار نیز در راستای شفاف سازی بازار و همچنین حرکت به سوی بازار کارآ در 27/7/83 مصوبات ذیل را مطرح نمود:

سهامدار یا سهامداران عمده شرکت های متقاضی پذیرش در بورس موظفند حداکثر ظرف مدت 2 سال از تاریخ درج، حداقل 20 درصد سهم خود را به شکل گسترده توزیع نمایند. بگونه ای که حداقل 20 درصد سهام شناورآزاد داشته باشد.

سهامدار یا سهامداران عمده شرکت های پذیرفته شده موجود می بایست حداکثر ظرف مدت یکسال از ابلاغ این مصوبه شرایط خود را منطبق نماید.

به کلیه اشخاص حقیقی یا حقوقی که مالک بیش از پنج درصد از سهام آن شرکت باشند، سهامدارعمده یا راهبردی گویند. این نسبت درتعیین میزان سهام سهام شناورآزاد و همچنین درصد نقد شوندگی سهام، تاثیرگذار است.

منظور از سهام مدیریتی چیست؟

رقابت بر سر به دست گرفتن سکان هدایت شرکت‌های بزرگ سرمایه محور و جذب سهام شرکت‌های بورسی در حال حاضر یکی از تعیین‌کننده‌ترین جریان‌های موجود در مدیریت بازار سرمایه و شرکت‌هاست. ازاین‌رو، صاحبان کسب‌وکارها و فعالان حوزه مدیریت همواره در پی استفاده از ابزارهای مؤثر برای پیشی‌گرفتن از رقبای خود هستند. یکی از ابزارهای قانونی برای مدیریت شرکت‌ها و در پی آن، جهت‌دهی به سهام شرکتی خاص، در اختیار گرفتن سهام مدیریتی شرکت‌های بورسی است. چرا که این نوع سهام در حقیقت به‌عنوان برگ برنده و اهرمی برای رهبری همه‌جانبه آن شرکت تلقی می‌شود. اما سهام مدیریتی چیست؟ و چرا تا این حد می‌تواند سرنوشت‌ساز باشد؟ برای پاسخ به این پرسش‌ها، بیش از هر چیز باید درباره سهام شرکت‌های بورسی دید جامعی کسب کنیم.

انواع سهام شرکت‌های بورسی

هر یک از شرکت‌هایی که در بورس فعال هستند، سهم‌های متنوعی را در اختیار دارند که با وزن‌های متفاوت، ارزش و اختیارات متفاوتی را به دارندگان خود می‌بخشند. این سهم‌ها باتوجه‌به ساختار شرکت‌های بورسی ارائه می‌شوند و بسته به نوع سرمایه‌گذاری و برنامه‌ریزی‌های فعالان بازار بورس، می‌توانند عملکرد متفاوتی داشته باشند.

با این دیدگاه، از میان انواع سهام شرکت‌های بورسی می‌توان به «سهام مدیریتی»، «سهام کنترلی»، «سهام غیر کنترلی»، «سهام غیرمدیریتی» و « سهام شناور آزاد » اشاره کرد. هر یک از این سهم‌ها میزان مشارکت، تعهدات و منافع دارندگان آن سهم در شرکت را نشان می‌دهد. تصمیم‌گیری‌های مهم در شرکت‌‌های سهامی به‌واسطه رأی‌گیری از اعضای هیئت‌مدیره انجام می‌گیرد و در این میان، رأی صاحبان سهم‌های بیشتر طبیعتاً از وزن بیشتری برخوردار است. یعنی هر یک از اعضا که سهم بیشتری در اختیار داشته باشد، یا سهام مدیریتی داشته باشد، در تصمیم‌گیری‌های نهایی تأثیرگذارتر است.

سهام مدیریتی چیست؟

سهام مدیریتی در واقع به تأثیر اعمال حقوق سهام‌داران درصد بالا در یک شرکت سهامی اشاره دارد. دارنده چنین سهامی، حق انتخاب اعضای هیئت‌مدیره، تأثیر مستقیم بر انتصاب و انتخاب مدیرعامل و نیز برنامه‌ریزی و برگزاری جلسات هیئت‌مدیره را دارد و به بیان ساده، توانایی کنترل هیئت‌مدیره را در اختیار دارد. در ضمن، صاحبان سهام مدیریتی اولین کسانی هستند که از اخبار تغییرات شرکت و صورت‌های مالی مطلع می‌شوند.

دارندگان سهام مدیریتی در حقیقت افرادی هستند که نسبت زیادی از سهام شرکت را در اختیار دارند و یا سهام منتشر شده زیادی را خریداری کرده‌اند. در نتیجه، تصمیمات و نظرات آن‌ها بر تصمیمات نهایی شرکت اصلی‌ترین تأثیر را خواهد داشت. سهام مدیریتی به دلیل حق رأی بیشتری که به صاحبان آن می‌دهد، وزن بالاتری نسبت به سهام عادی دارد. همچنین اصلی‌ترین علت اهمیت سهام مدیریتی، این است که دردست‌داشتن این سهام علاوه بر تأثیر مستقیم بر آینده و تصمیمات شرکت، در روند قیمت سهم در کوتاه‌مدت نیز مؤثر خواهد بود.

سهام کنترلی

در بعضی منابع، «سهام مدیریتی» را با عنوان «سهام کنترلی» می‌شناسند و این دو نوع سهم به‌صورت یکسان معرفی شده‌اند، هرچند که تفاوت‌های ظریفی میان سهام مدیریتی و سهام کنترلی وجود دارد که در اینجا به آن‌ها اشاره می‌شود. صاحبان سهام کنترلی می‌توانند از طریق انتخاب اعضای هیئت‌مدیره، در تصمیمات اصلی شرکت نفوذ داشته باشند. دارندگان سهام کنترلی نیز مانند صاحبان سهام مدیریتی، زودتر از دیگر سهام‌داران می‌توانند از اخبار و صورت‌های مالی شرکت اطلاع یابند. اما تفاوتی که وجود دارد این است که سهام کنترلی به دارندگان آن اعمال‌نفوذ در هیئت‌مدیره را می‌بخشد درحالی‌که صاحبان سهام مدیریتی برای تصمیم‌گیری‌ها حق رأی کافی دارند و تصمیم‌گیری‌ها و تغییراتی که مدنظر دارند را با وزن بالای حق رأی خود اعمال می‌کنند.

سهام مدیریتی غیر کنترلی

سهام مدیریتی غیر کنترلی نوعی سهام مدیریتی است که دارندگان آن می‌توانند حداقل یک عضو از هیئت‌مدیره را انتخاب کنند. اما این نوع سهام حق انتخاب مدیرعامل شرکت را به آن‌ها نمی‌دهد.

سهام غیرمدیریتی

سهام غیرمدیریتی در واقع سهام سرمایه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌گذاران خرد شرکت‌هاست که به دارندگان آن، حق انتخاب یا تصمیم‌گیری در خصوص اعضای هیئت‌مدیره یا مدیرعامل شرکت را نمی‌دهد.

سهام شناور آزاد

سهام شناور آزاد، قسمتی از سهام شرکت‌هاست که دارندگان آن تصمیم به نگهداری آن ندارند و برای تصمیمات و اعمال‌نظر در انتصابات شرکت‌ها از آن استفاده نمی‌کنند، بلکه آن را برای خریدوفروش در نظر می‌گیرند. میزان سهم‌های شناور آزاد ازاین‌جهت اهمیت دارد که با افزایش میزان این پارامتر، امکان دست‌کاری قیمت آن سهم توسط سهام‌داران عمده شرکت کمتر می‌شود. ذکر این نکته ضروری است که افزایش بیش از حد سهام شناور آزاد نیز نامطلوب است. زیرا دارندگان این نوع سهام معمولاً افراد عادی بازار بورس هستند که در خرید و فروش‌های خود تصمیم‌گیری‌های نسبتاً احساسی و غیرراهبردی اتخاذ می‌کنند و با کوچک‌ترین تحرکات و اتفاقاتی، دست به ماشه حرکت کرده و ممکن است اقدام به خروج از سرمایه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌گذاری کنند و از این طریق نیز اثراتی را بر قیمت سهم تحمیل کنند.

سهام‌دار عمده چه کسی است؟

همان‌طور که ذکر شد، سهام‌داران عمده نقش تعیین‌کننده در برخی تغییرات شرکت‌های بورسی از جمله تعیین قیمت سهام دارند. در اصطلاح، هر فرد حقیقی یا حقوقی که در بازار بورس بیش از ۱ درصد سهام یک شرکت را در اختیار داشته باشد به‌عنوان سهام‌دار عمده آن شرکت شناخته می‌شود. اما نکته مهم این است که حضور در جمع سهام‌داران عمده یک شرکت به معنای کسب عضویت هیئت‌مدیره آن شرکت نیست.

مقدار سهام لازم برای داشتن سهام مدیریتی

ازآنجاکه داشتن سهام کنترلی یک ابزار کلیدی برای تعیین راهبردها و مدیریت شرکت‌هاست و دارندگان این نوع سهام در حقیقت اختیار مدیریت آن مجموعه را در دست می‌گیرند، ازاین‌رو تعداد سهام مدیریتی ارزش بسیار زیادی نزد اعضا دارد. نکته مهم دیگر این است که هر شرکت، بستگی به اساسنامه و تعداد اعضای هیئت‌مدیره خود، سهام مدیریتی دارد. اعضای هیئت‌مدیره در شرکت‌های سهامی معمولاً ۵ نفر است که در صورت نبود سهم خرد در ترکیب سهام‌داران چنین شرکتی، هر شخص برای داشتن سهم مدیریتی می‌بایست ۱۶.۷ درصد سهام را در اختیار داشته باشد. اما اگر تعداد اعضای هیئت‌مدیره به ۷ نفر برسد، مقدار لازم برای سهام مدیریتی به ۱۲.۶ درصد می‌رسد.

عرضه عمده سهام مدیریتی یا کنترلی

عرضه عمده سهام مدیریتی وقتی است که یک شرکت بخشی از سهام مدیریتی خود را به‌صورت یکجا و عمده، به بازار سهام عرضه می‌کند. بسته به تصمیمات آن شرکت، بخشی از این سهام به‌صورت عادی به بازار عرضه می‌شود. حال ممکن است بخشی دیگر با قیمتی بالاتر از سهام عادی و به‌عنوان سهام مدیریتی یا سهام کنترلی به‌صورت عمده یا حتی بلوکی به بازار عرضه شود. بدیهی است، کسانی که سرمایه بیشتری برای خرید سهام مدیریتی می‌پردازند، اختیارات اصلی درباره مدیریت آن شرکت را کسب خواهند کرد و در تصمیم‌گیری‌های مهم شرکت، تأثیرگذاری بیشتری دارند.

سهام مدیریتی در بورس

شرکت‌های عرضه‌کننده سهام در بازار بورس و اوراق بهادار عموماً دودسته هستند: دسته اول شرکت‌هایی که با اهداف کوتاه‌مدت سرمایه‌گذاری به بازار بورس ورود می‌کنند و سهامی که به خریداران ارائه می‌کنند، از نوع سهام غیرمدیریتی و غیر کنترلی است. این دسته از شرکت‌ها از طریق فروش سهم‌های عادی به اهداف کوتاه‌مدت خود برای بازگشت سرمایه جامه عمل می‌پوشانند. دسته دوم، شرکت‌هایی هستند که باهدف سرمایه‌گذاری بلندمدت به فروش سهم‌های شرکت بورسی از نوع مدیریتی یا کنترلی می‌پردازند. محاسبه ارزش این سهم‌ها معمولاً دشوار و پیچیده است و درصورتی‌که شرکتی چنین سهم‌هایی را به قیمت روز خریدوفروش و جا‌به‌جا نکند، عنوان «هلدینگ» به آن تعلق می‌یابد. به‌عبارت‌دیگر، هلدینگ‌ها قسمت زیادی از سهام مدیریتی شرکت‌ها را در اختیار می‌گیرند.

سخن پایانی پبرامون مدیریتی

برای آنکه در مسیر پرفرازونشیب سرمایه‌گذاری در بورس بتوانیم به بازگشت سرمایه و نتایج مطلوب سرمایه‌گذاری دست پیدا کنیم، بیش از هر چیز می‌بایست نسبت به سهام شناور آزاد چيست؟ سازوکارهای انواع سهام و کاربردها و وزن آن‌ها اطلاعات کافی و جامعی را کسب کنیم. در میان اصطلاحات مختلفی که در بازار بورس وجود دارند، سهام مدیریتی، سهام کنترلی، سهام غیرمدیریتی و غیر کنترلی مفاهیم نزدیک به یکدیگر دارند. نکته حائز اهمیت این است که سهام‌دارانی که سهام مدیریتی در اختیار دارند، با دید سرمایه‌گذاری بلندمدت اقدام به خرید این نوع سهم می‌کنند. به بیان دیگر، هدف آن‌ها صرفاً خریدوفروش سهام و دستیابی به سود کوتاه‌مدت نیست، بلکه می‌خواهند در تصمیم‌گیری‌های مهم شرکت و در نتیجه، راهبردهای بلندمدت شرکت‌های بورسی تأثیرگذار باشند.

در این مقاله به تعریف و عملکرد انواع سهام مدیریتی، سهام کنترلی، سهام غیرمدیریتی، غیر کنترلی و سهام شناور آزاد اشاره کردیم و جزئیات مربوط به عرضه و ارزش‌گذاری این نوع سهام را با هم مرور کردیم، تا با داشتن دیدی جامع نسبت به سازوکارهای انواع سهام در بازار بورس و اوراق بهادار، بتوانید برنامه‌ریزی دقیق‌تر و سودآوری را در سرمایه‌گذاری‌های خود رقم بزنید.

سهام مدیریتی چیست؟

سهام مدیریتی

به حقوق صاحبان سهام مربوط به سهامداران اصلی در یک شرکت سهامی، سهام مدیریتی و یا کنترلی گفته می‌شود. در شرایطی که شرکت‌های بورسی بیش از یک کلاس یا رتبه از سهام عادی منتشر کرده باشند، سهامی که حق رأی بیش‌تر یا رأی با وزن بالاتری نسبت به سهام عادی دارد، به‌عنوان سهام کنترلی شناخته می‌شود.

این سهامداران اصلی، یا تعداد سهام منتشرشده زیادی دارند و یا نسبتی از سهام شرکت را دارا می‌باشند که به شکل قابل‌ توجهی به آن‌ها اجازه می‌دهد تا با اعمال نظر و تأثیر بر تصمیمات شرکت آن را کنترل کنند. بنابراین می‌توان بیان کرد که دارنده سهام کنترلی، اجازه اعمال مدیریت در شرکت را داراست.

در واقع، دارنده سهام کنترلی از دو طریق می‌تواند در شرکت اعمال نفوذ کند:

  1. تعیین یک یا چند عضو هیأت‌ مدیره
  2. انتصاب مدیر عامل شرکت، با در اختیار گرفتن اکثریت اعضای هیأت‌ مدیره

میزان سهام لازم برای اطلاق سهام مدیریتی به یک سهم چقدر است؟

میزان سهام لازم برای اینکه در یک شرکت بتوان کنترل یک یا چند عضو هیات‌مدیره را به دست گرفت، بستگی به ترکیب سهامداران آن شرکت و تعداد اعضای هیات‌مدیره شرکت دارد. در حال حاضر تعداد اعضای هیات‌مدیره در اکثریت شرکت‌ها 5 عضو است.

اگر فرض کنیم ترکیب سهامداران به نحوی باشد که سهم خردی وجود نداشته باشد، در آن صورت میزان سهام لازم برای کسب یک عضو هیات‌مدیره 7/16 درصد است؛ اما اگر تعداد اعضای هیات‌مدیره به 7 عضو افزایش یابد، در آن صورت با میزان کمتری (6/12 درصد) هم می‌توان یک عضو هیات‌مدیره داشت.

از سوی دیگر معمولا در هیات‌مدیره‌ها می‌توان با مذاکره رای سایر اعضا را به نفع خود گرفت. در هر صورت با بیش از 50 درصد مالکیت می‌توان بلوک مدیریتی را در یک شرکت تصاحب کرد و مدیریت شرکت نیز به دارنده این بلوک خواهد رسید.

سهام مدیریتی

چرا ارزش سهام کنترلی از قیمت سهام خرد بالاتر است؟

دارندگان سهام کنترلی درخصوص دارایی ها و تصمیم گیری های شرکت دخالت مستقیم دارند . شخص حقیقی یا حقوقی که سهام کنترلی دارد می تواند در هیات مدیره تصمیم گیری کند و به عبارتی در راهبری شرکت دخالت می کند. سهام کنترلی به دارنده بلوک این امکان را می دهد که از آخرین اخبار شرکت سریع تر و دقیق تر اطلاع کسب کند. این اطلاعات به طور قطع در تصمیم گیری در بازار سهام اثرگذار است که البته در چارچوب دستورالعمل دارندگان اطلاعات نهانی کنترل می شود.

آیا لزوما هر بلوک عمده از سهام یک شرکت بیش از قیمت خرد آن می‌ارزد؟

یک بلوک در شرایطی می‌تواند ارزشمند باشد که بتواند کرسی هیات‌مدیره را به خریدار بدهد؛ اما در حالتی که بلوک کمتر از حدی باشد که یک کرسی را بدهد قیمت آن می‌تواند معادل قیمت سهام عادی باشد.

از سوی دیگر، در بعضی موارد برخی سهام برای افرادی که درصدی از سهام شرکت را دارند ولی در مجمع انتخاب هیات‌مدیره نیاز به رای بیشتری دارند، ارزش فوق‌العاده‌ای پیدا می‌کند که به آن بلوک کوچک، سهام طلایی اطلاق می‌شود.

در همین حال باید توجه داشت چون بلوک‌های مدیریتی سهام معمولا ارزش ریالی بالایی دارند برای اینکه خریداران بتوانند از عهده خرید بلوک بربیایند، سیاست‌های تشویقی از طریق روش پرداخت نقد و اقساط پیش‌بینی می‌شود.

بر این اساس وقتی بلوک به صورت اقساط فروخته می‌شود بحث ارزش زمانی پول مطرح شده و قیمت را بالاتر می‌برد. در هر صورت ارزش یک بلوک سهام کنترلی بسته به اینکه برای چه گروهی می‌تواند جذاب باشد و نیز با توجه به دارایی‌ها و وضعیت شرکت می‌تواند متفاوت باشد.

انجام معاملات بلوکی و عمده در بازار بسیاری اوقات موجب حرکت قیمت سهم خرد روی تابلو می‌شود. به نظر شما این رویکرد تا چه حدی منطقی است؟

اثرگذاری یک رقابت بلوکی بر قیمت سهم خرد در بازار در دو حالت می‌تواند منطقی باشد؛ اول اینکه به دنبال معامله بلوکی، تغییر مدیریتی در آن شرکت رخ دهد. یعنی اینکه یا اندازه بلوک بالاتر از 50 درصد باشد یا اینکه خریدار بتواند با در اختیار گرفتن آن سهم، مدیریت شرکت را تصاحب کند.

بر این اساس با توجه به سیاست‌های سهامدار جدید که در روند فعالیت آتی شرکت تاثیرگذار است، می‌تواند قیمت سهم خرد در بازار افزایش یابد.

در حالت دوم، خریداری به دنبال بلوک است که برای در اختیار گرفتن یک عضو هیات‌مدیره با کسری سهم مواجه است و به هر قیمتی می‌خواهد سهم را از بازار جمع کند که این اقدام هم به نوبه خود افزایش قیمت سهم را به دنبال خواهد داشت.

سهام مدیریتی

چگونه می توان اعتبار سهام مدیریتی را در محاسبه خالص ارزش دارایی لحاظ نمود؟

محاسبه اعتبار سهام کنترلی در مؤسسه‌های سرمایه‌گذاری مشکل است که همین امر، برآورد ریز خالص ارزش دارایی‌ها را با پیچیدگی‌هایی روبرو می‌کند.

در مجموع دو گروه مؤسسه سرمایه‌گذاری در بورس تهران فعالیت می‌کنند؛ یک تیم صرفأ مؤسسات سرمایه‌‌گذاری هستند که آرمان‌های کوتاه‌‌مدت معامله اوراق بهادار را پیروی می‌کنند؛ لذا سهام آن‌ها سهام کنترلی و مدیریتی محسوب نمی‌شود.

اما هلدینگ‌‌ها که با دید نظارتی پا به شرکت‌‌ها می‌گذارند، قسمت عمده‌‌ای از سهام مؤسسه‌های سرمایه‌پذیر را در اختیار دارند و قطعأ بلوک سهام خود را به نرخ روز معامله نخواهند کرد.

هرچند گاهی اوقات هلدینگ‌ها نیز دارای اهداف بلندمدت هستند، به این ترتیب سهام زیرمجموعه‌‌های خود را جابه‌جا نمی‌کنند و از آن‌جایی که افق سرمایه‌گذاری هلدینگ‌ها در مؤسسه‌های زیرمجموعه درازمدت است، بلوک‌ها مورد معامله قرار نمی‌گیرند.

بنابراین بهتر است در محاسبه خالص ارزش داراییِ مجموعه‌های ‌سرمایه‌گذاری و هلدینگ‌ها، ارزش سهام عادی شرکت‌های سرمایه‌پذیر لحاظ شود.

آیا سهامداران خرد می‌توانند از ترکیب سهامداری شرکت‌ها و اخبار مربوط به معاملات بلوکی در تصمیم‌گیری برای سرمایه‌گذاری استفاده کنند؟

اینکه این موضوع بتواند به عنوان تنها عامل برای خرید و فروش سهامداران مدنظر قرار بگیرد را توصیه نمی‌کنم؛ زیرا معمولا توافق‌هایی تا دقیقه 90 صورت می‌گیرد که تصورات قبل از معامله بلوکی را محقق نمی‌کند.

بنابراین، توجه به معاملات بلوکی به عنوان عاملی که صرفا سهامداران بخواهند بر مبنای آن تصمیم بگیرند، توصیه نمی‌شود؛ هرچند به عنوان یک عامل کمک‌کننده در کنار سایر عوامل تصمیم‌گیری (مانند ارزندگی سهام شرکت)‌می‌تواند مهم تلقی شود.

سهام مدیریتی

سهام شناور آزاد چیست؟

سهام شناور آزاد بخشی از سهام یک شرکت گفته می شود که دارندگان آن آماده خرید و فروش سهام آن شرکت هستند و تصمیم ندارند با نگهداری آن سهام در مدیریت شرکت مشارکت کنند.

میزان سهام شناور آزاد چه اهمیتی دارد؟

هر چه میزان سهام شناور آزاد یک شرکت بیشتر باشد به این معنی است که تعداد سهام بیشتری برای معامله توسط عموم سرمایه گذاران وجود دارد و امکان دستکاری قیمت آن سهم توسط سهامداران عمده شرکت کمتر می باشد.

آیا سهام شناور آزاد یک شرکت ثابت می ماند؟

پاسخ این سوال منفی است چرا که مدیریت یک شرکت امکان دارد برای به دست آوردن سرمایه لازم میزان بیشتری از سهام راهبردی خود را به بازار عرضه نماید و سرمایه مورد نیاز خود را از این طریق به دست بیاورند یا برعکس. این قضیه امکان دارد مدیریت شرکت تصمیم بگیرد میزان درصد سهام شناور آزاد شرکت را کاهش دهد و آن را به سهام راهبردی شرکت تبدیل نمایند تا از طریق آن اعمال مدیریت بیشتری در شرکت نماید.

کجا می توان میزان سهام شناور آزاد یک شرکت را مشاهده نمود؟

برای مشاهده میزان سهام شناور آزاد یک شرکت می بایستی به وب سایت شرکت مدیریت فناوری بورس تهران به آدرس WWW.TSETMC.COM مراجعه نمایید.

برای مثال به تصویر زیر دقت نمایید:

مرکز آموزشی و کارآفرینی خوارزمی اصفهان در آشنایی هرچه بیشتر با اینگونه مسائل پیرامون بازار بورس در کنار شما خواهد بود و با تدارک دوره های مختلف در زمینه های گوناگون راهگشای کسب و کار شما عزیزان است.



اشتراک گذاری

دیدگاه شما

اولین دیدگاه را شما ارسال نمایید.